Dental and Medical Problems

Dent Med Probl
Index Copernicus (ICV 2020) – 128.41
MEiN – 70 pts
CiteScore (2021) – 2.0
JCI – 0.5
Average rejection rate (2021) – 81.35%
ISSN 1644-387X (print)
ISSN 2300-9020 (online)
Periodicity – quarterly

Download PDF

Dental and Medical Problems

2014, vol. 51, nr 2, April-June, p. 178–186

Publication type: original article

Language: Polish

Creative Commons BY-NC-ND 3.0 Open Access

Liczebność drożdży z rodzaju Candida w ślinie u dzieci w okresie neutropenii wywołanej leczeniem przeciwnowotworowym

The Number of Candida spp. in Saliva in Children with Chemotherapy-Induced Neutropenia

Katarzyna Olszewska1,A,B,C,D, Maria Mielnik-Błaszczak1,A,B,C,D,E,F

1 Katedra i Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Lublin, Polska

Streszczenie

Wprowadzenie. Jednym z najczęstszych objawów niepożądanych leczenia cytostatycznego jest neutropenia – główny czynnik sprzyjający zakażeniom wywołanym m.in. przez Candida spp. i inne grzyby chorobotwórcze.
Cel pracy. Ocena liczebności kolonii drożdży z rodzaju Candida w ślinie u dzieci w okresie neutropenii wywołanej leczeniem przeciwnowotworowym oraz ocena zależności między dynamiką granulocytów obojętnochłonnych we krwi a liczebnością Candida spp. w ślinie.
Materiał i metody. Do grupy badanej zakwalifikowano 52 dzieci w wieku 3–17,5 lat z rozpoznaną chorobą nowotworową, będących w czasie leczenia przeciwnowotworowego. Grupą kontrolną było 52 dzieci w wieku 3–18 lat ogólnie zdrowych, dobranych metodą analogową pod względem wieku i płci. W obu badanych grupach wykonano badanie kliniczne jamy ustnej oraz badanie mikrobiologiczne śliny. Do oceny liczebności kolonii Candida spp. w ślinie użyto testów Dentocult®.
Wyniki. Badania wykazały istotnie większe miana drożdży Candida spp. w ślinie u dzieci z grupy badanej w porównaniu z grupą kontrolną. Największe miana drożdży obserwowano 7–21 dni od rozpoczęcia cyklu chemioterapii, kiedy stwierdzano również największe zmniejszenie liczby neutrofili we krwi. Stwierdzono istotną zależność między liczebnością kolonii Candida spp. w ślinie a występowaniem zmian typu mucositis w jamie ustnej, stanem dziąseł i higieny jamy ustnej oraz liczbą granulocytów obojętnochłonnych we krwi u dzieci w czasie leczenia przeciwnowotworowego.
Wnioski. Wysokie miana drożdży z rodzaju Candida w ślinie w okresach głębokiej neutropenii przy zmianach typu mucositis obecnych w jamie ustnej stwarzają duże ryzyko rozwoju zagrażającej życiu kandydemii. Ze względu na częste powikłania terapii przeciwnowotworowej występujące w jamie ustnej dzieci chorych na nowotwory powinny być objęte specjalistyczną opieką stomatologiczną przez cały okres leczenia przeciwnowotworowego przy ścisłej współpracy lekarzy stomatologów z zespołem onkologów i hematologów dziecięcych.

Abstract

Background. One of the most common side-effects of cytostatic treatment is neutropenia, which is the most important factor predisposing to the infections caused by inter alia Candida spp. and other pathogenic fungi.
Objectives. The aim of the study was to assess the number of Candida spp. in saliva in children with chemotherapyinduced neutropenia and to determine the correlation between dynamics of blood neutrophils and number of Candida spp. in saliva.
Material and Methods. The study group comprised 52 children aged 3–17.5 with the diagnosis of cancer undergoing antineoplastic therapy. The control group included 52 children at the age of 3–18 generally health, chosen by the analog method with regard to the sex and age of patients. In both groups clinical examination of the oral cavity and microbiological examination of the saliva were performed. The assessment of the number of Candida spp. in saliva was performed with the use of Dentocult®.
Results. The study revealed significantly higher numbers of Candida spp. in saliva in children with cancer in comparison to the control group. The highest numbers of fungi in saliva were observed between 7th and 21st day of chemotherapy, which coincided with the episodes of the most severe neutropenia. Statistical analysis points to the significant correlation between the number of Candida spp. in saliva and the incidence of oral mucositis, gingival status, oral hygiene status as well as blood neutrophils count in children with chemotherapy-induced neutropenia.
Conclusion. High numbers of Candida spp. in saliva coexisting with the episodes of severe neutropenia and oral mucositis lesions are a significant risk factor of developing of life-threatening candidemia. Due to the common sideeffects of anticancer therapy, children with cancer should be provided with specialistic dental care during anticancer treatment.

Słowa kluczowe

chemioterapia, neutropenia, ślina, Candida spp

Key words

chemotherapy, neutropenia, saliva, Candida spp

References (27)

  1. Didkowska J., Wojciechowska U., Zatoński W.: Nowotwory złośliwe w Polsce w 2009 roku. Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Warszawa 2011.
  2. Balcerska A.: Epidemiology of childhood cancer. Forum Med. Rodz. 2009, 3, 61–63 [in Polish].
  3. Chybicka A., Sawicz-Birkowska K.: Onkologia i hematologia dziecięca. PZWL, Warszawa 2008, 3–7.
  4. Jemal A., Siegel R., Ward E.: Cancer Statistics 2008. Cancer J. Clin. 2008, 58, 71–96.
  5. Kaatsh P.: Cancer in Childhood. Epidemiology of childhood cancer. Cancer Treat. Rev. 2010, 36, 277–285.
  6. Crawford J., Dale D., Lyman G.: Chemotherapy-induced neutropenia: risks, consequences and new directions for its management. Cancer 2004, 100, 228–237.
  7. Dale D.C., Crawford J., Lyman G.: Chemotherapy-induced neutropenia and associated complications in randomized clinical trials: an evidence-based review. Proc. Am. Soc. Clin. Oncol. 2001, 20, 410a.
  8. Gil L., Hansz J., Komarnicki M.: Efficacy of empirical antibiotic therapy in treatment of infection after autologous hematopoietic stem cell transplantation. Acta Haematol. Pol. 2006, 37, 567–579 [in Polish].
  9. Gonzalez-Barca E., Fernandez-Sevilla A., Carratala J., Granena A., Gudiol F.: Prospective study of 288 episodes of bakteriemia in neutropenic cancer patients in a single institution. Eur. J. Clin. Infect. Dis. 1996, 15, 291–296.
  10. Alberth M., Majoros L., Kovalecz G., Nemes J., Máth J., Kiss C., Márton I.J.: Significance of Oral Candida infections in children with cancer. Pathol. Oncol. Res. 2006, 12, 237–241.
  11. Bodey G.P., Mardani M., Hanna H.A., Boktour M., Abbas J., Girgawy E., Hachem R.Y., Kontoyiannis D.P., Raad I.I.: The epidemiology of Candida glabrata and Candida albicans fungemia in immunocompromised patients with cancer. Am. J. Med. 2002, 112, 380–385.
  12. Bogusławska-Jaworska J., Gołębiowski W.: Fungal infections in children with malignancies. Prz. Pediatr. 1992, 22, 1, 32–41 [in Polish].
  13. Boktour M., Kontoyiannis D., Hanna H.A., Hachem R.Y., Girgawy E., Bodey G.P., Raad I.I.: Multiple species candidemia in patients with cancer. Cancer 2004, 101, 1860–1865.
  14. Klingspor L., Stintzing G., Tollemar J.: Deep Candida infection in children with leukaemia: clinical presentation, diagnosis and outcome. Acta Paediatr. 1997, 86, 30–36.
  15. Stanisz A.: Przystępny kurs statystyki z zastosowaniem Statistica Pl na przykładach z medycyny. StatSoft Polska, Kraków 2006.
  16. Sobol G., Mizia-Malarz A., Musioł K.: Invasive fungal infection in children with neoplasms – single institution experience. Mikol. Lek. 2009, 16, 67–71 [in Polish].
  17. Konopka T., Mendrela E., Norowska M.: Oral lesions in children with leukaemia. Czas. Stomatol. 2001, 54, 217–225 [in Polish].
  18. E pstein J.B., Hancock P.J., Nantel S.: Oral candidiasis in hematopoietic cell transplantation patients: an outcome based analysis. Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. 2003, 96, 154–163.
  19. Pajari U., Poikonen K., Larmas M., Lanning M.: Salivary immunoglobulines, lysozyme, pH and microbial counts in children receiving anti-neoplastic therapy. Scand. J. Dent. Res. 1989, 97, 171–177.
  20. Wahlin Y.B., Holm A.K.: Changes in the oral microflora in patients with acute leukemia and related disorders during the period of induction therapy. Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. 1988, 65, 411–417.
  21. Alberth M., Majoros L., Kovalecz G., Nemes J., Máth J., Kiss C., Márton I.J.: Significance of Oral Candida infections in children with cancer. Pathol. Oncol. Res. 2006, 12, 237–241.
  22. Bergmann O.J.: Alteration in oral microflora and pathogenesis of acute oral infections during remission-induction therapy in patients with acute myeloid leukemia. Scand. J. Infect. Dis. 1991, 23, 355.
  23. Hoppe J.E., Klausner M., Niethammer D.: Retrospective analysis of yeast colonization and infection in pediatric bone marrow transplant recipients. Mycoses 1997, 40, 47–54.
  24. Raber-Durlacher J.E., Barasch A., Peterson D.E.: Oral complications and management considerations in patients treated with high-dose chemotherapy. Support Cancer Ther. 2004, 1, 219–229.
  25. Pajari U., Yliniemi R., Mottonem M.: The risk of dental caries in childhood cancer is not high if the teeth are caries-free at diagnosis. Pediatr. Hematol. Oncol. 2001, 18, 181–185.
  26. Hsu L.Y., Minah G.E., Peterson D.E., Wingard J.R., Merz W.G., Altomonte V.: Coaggregation of oral Candida isolates with bacteria from bone marrow transplant recipients. J. Clin. Microbiol. 1990, 28, 2621–2626.
  27. Peterson D.E., Minah G.E., Reynolds M.A., Weikel D.S., Overholser C.D., Depaola L.G., Wade J.C., Suzuki J.B.: Effect of granulocytopenia on oral microbial relationships in patients with acute leukemia. Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. 1990, 70, 720–723.