Dental and Medical Problems

Dent Med Probl
Index Copernicus (ICV 2020) – 128.41
MEiN – 70 pts
CiteScore (2021) – 2.0
JCI – 0.22
Average rejection rate (2021) – 81.35%
ISSN 1644-387X (print)
ISSN 2300-9020 (online)
Periodicity – quarterly

Download PDF

Dental and Medical Problems

2011, vol. 48, nr 1, January-March, p. 45–53

Publication type: original article

Language: Polish

Leczenie stomatologiczne jako część wymaganej opieki medycznej nad dziećmi niepełnosprawnymi – opinia rodziców

Dental Treatment as a Part of Required General Health Care in Disabled Children in Parents’ Opinion

Maria Borysewicz-Lewicka1,, Karolina Gerreth1,, Katarzyna Wiśniewska2,, Jacek Wysocki2,

1 Klinika Stomatologii Dziecięcej Katedry Stomatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

2 Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Streszczenie

Wprowadzenie. Z codziennych obserwacji wynika, że leczenie stomatologiczne często nadal nie jest realizowane jako integralna część opieki medycznej nad dziećmi niepełnosprawnymi bądź obciążonymi przewlekłymi chorobami ogólnoustrojowymi.
Cel pracy. Zebranie opinii rodziców na temat obecnej opieki stomatologicznej rozumianej jako integralna część opieki medycznej nad pacjentami niepełnosprawnymi i z przewlekłymi chorobami ogólnoustrojowymi.
Materiał i metody. Badaniem kwestionariuszowym objęto 221 rodziców/opiekunów dzieci i młodzieży w wieku 6–20 lat, niepełnosprawnej i przewlekle chorej zamieszkującej Wielkopolskę. Badanych ujęto w trzech grupach: I – z niepełnosprawnością intelektualną (w stopniu od umiarkowanego do głębokiego), II – z chorobami układu nerwowego (dziecięce porażenie mózgowe, padaczka) oraz III – z niepełnosprawnością sensoryczną (niedowidzących i niewidomych). Pytania ujęte w ankiecie dotyczyły opinii rodziców/opiekunów odnośnie do: oceny stanu zdrowia dziecka, stałej ogólnej i specjalistycznej opieki lekarskiej, kierowania dziecka do stomatologa przez pediatrę, suplementacji preparatami fluorkowymi i witaminą D, opieki stomatologicznej i obecnych w chwili badania dolegliwości w jamie ustnej, liczby hospitalizacji dziecka i przeprowadzonych w tym czasie zabiegów stomatologicznych.
Wyniki. W większości (54,8% ogółu badanych) respondenci oceniali stan ogólny zdrowia dziecka jako dobry. Systematyczne wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej odbywało 178 badanych (80,5%). Pod opieką specjalisty znajdowało się 167 dzieci i młodzieży (75,6%). Stosunkowo niewielu pacjentów (14 osób – 6,3%) zostało w przeszłości skierowanych do stomatologa przez pediatrę. Jak wynika z odpowiedzi rodziców, w badanej grupie u 32 osób (14,5%) była wcześniej stosowana endogenna profilaktyka fluorkowa; a u 165 dzieci (74,7%) witamina D. Tylko 106 rodziców/opiekunów (48,0%) było zadowolonych z opieki stomatologicznej nad ich dzieckiem. Z odpowiedzi rodziców wynika, iż 20 dzieci (9,0%) z różnych powodów było hospitalizowanych więcej niż 10 razy w życiu. Najczęściej byli to pacjenci z chorobami ośrodkowego układu nerwowego. Stwierdzono, że zabiegi stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym przebyło 37 pacjentów (16,7%).
Wnioski. Wykazano niedostateczną integralność opieki stomatologicznej w stosunku do opieki ogólnomedycznej i specjalistycznej nad dziećmi i młodzieżą niepełnosprawną oraz z przewlekłymi chorobami ogólnoustrojowymi. Wyniki wskazują też na konieczność edukacji zdrowotnej z zakresu problemów stomatologicznych zarówno w środowisku chorych, ich rodziców/opiekunów, jak i personelu medycznego.

Abstract

Background. Daily observations show that dental treatment is often still not implemented as an integral part of medical care for children with disabilities or chronic diseases.
Objectives. The study aimed to evaluate parents’ opinion concerning dental care of their disabled and chronically ill children.
Material and Methods. A questionnaire study was carried out among 221 parents/caregivers of disabled and chronically ill children, aged 6–20 years, from the Province of Wielkopolska. The patients were divided into three groups: I – moderately, profoundly and severely intellectually disabled, II – with cerebral palsy and epilepsy and III – visually disabled. The questions concerned parents’/caregivers’ evaluations of their children’s health status, regular visits to the General Practitioner, systematic specialist health care, referral to the dentist by the paediatrician, fluoride preparation and vitamin D supplementation, dental care and present oral pain, the number of hospitalizations as well as that of dental treatment under general anaesthesia.
Results. In most cases (54.8%) respondents assessed their children’s health care as good. Moreover, 178 patients (80.5%) paid regular visits to the General Practitioner and 167 children and youths (75.6%) had systematic specialist health care. Relatively few patients had ever been referred to the dentist by the paediatrician (14 patients – 6.3%). In the whole examined population, 32 patients (14.5%) had endogenic fluoride prophylaxis, whereas 165 (74.7%) used vitamin D supplementation. Only 106 parents/caregivers (48.0%) were satisfied with their children’s dental care. As many as 20 patients (9.0%) were hospitalized more than 10 times and most often those with illnesses of the central nervous system. Dental treatment under general anaesthesia was carried out in 37 patients (16.7%).
Conclusion. The examination revealed that there is an insufficient integrity between dental and general health care of disabled and chronically ill children and youths. The results also show that there is definitely a great need to set up special disabled patient-oriented programs targeted not only to patients themselves, but also to their parents/ /caregivers and dental health professionals.

Słowa kluczowe

dzieci niepełnosprawne, padaczka, dziecięce porażenie mózgowe, niedowidzący, opieka stomatologiczna

Key words

disabled patients, epilepsy, cerebral palsy, visually disabled, dental care

References (15)

  1. Rump Z., Przybylska J.: Rola współpracy pediatry ze stomatologiem w utrzymaniu zdrowia jamy ustnej przewlekle chorych: standardy postępowania. Przegl. Stomatol. Wieku Rozw. 1998, 2/3, 56–60.
  2. Gerreth K., Borysewicz-Lewicka M.: Ocena profilaktycznej opieki stomatologicznej u uczniów szkół specjalnych w badaniu klinicznym i socjomedycznym. Czas. Stomatol. 2008, 61, 691–703.
  3. Fehrenbach M.J., Herring S.W.: Spread of dental infection. Prac. Hyg. 1997, 13–18.
  4. Borysewicz-Lewicka M., Kruszyńska-Rosada M., Gerreth K., Zawadka A., Liweń B., Adamowicz-Wieszczeczyńska A., Gromadzińska-Zapłata E., Lempe B.: Opinion of parents and caregivers on oral health care of their disabled and chronically ill children. Pol. J. Environ. Stud. 2007, 16, 26–30.
  5. Borysewicz-Lewicka M., Wiśniewska K., Adamowicz-Wieszczeczyńska A., Gromadzińska E., Kruszyńska-Rosada M., Gerreth K.: Awareness of parents and caregivers of the need for dental care of their disabled and chronically ill children. Pol. J. Environ. Stud. 2008, 17, 43–48.
  6. Burtner A.P., Jones J.S., McNeal D.R., Low D.W.: A survey of the availability of dental services to developmentally disabled persons residing in the community. Spec. Care Dentist. 1990, 10, 182–184.
  7. Chłapowska J., Gromadzińska-Zapłata E.: Uwagi na temat zabiegów stomatologicznych wykonywanych w znieczuleniu ogólnym u dzieci. Pozn. Stomat. 1993, 21, 137–140.
  8. Szymańska J., Bogucka-Gordziejko M.: Zabiegi stomatologiczne wykonywane w znieczuleniu ogólnym u pacjentów w wieku rozwojowym. Czas. Stomatol. 1999, 52, 591–596.
  9. Takano F., Ohmori I.: A longitudinal survey on the oral condition of the handicapped after dental treatment under general anesthesia. Pediatr. Dent. J. 1994, 4, 55–60.
  10. Górski M., Buczkowska-Radlińska J.: Stan zębów, przyzębia oraz higieny jamy ustnej u osób w wieku 15–18 lat upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym przebywających w domach rodzinnych. Czas. Stomatol. 2006, 59, 769–776.
  11. Kozak R., Buczkowska-Radlińska J.: Stan zębów dzieci upośledzonych umysłowo w wieku 11–13 lat przebywających w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych. Czas. Stomatol. 2005, 58, 555–561.
  12. Pezzementi M.L., Fisher M.A.: Oral health status of people with intellectual disabilities in the southeastern United States. J. Am. Dent. Assoc. 2005, 136, 903–912.
  13. Christensen G.J.: Special oral hygiene and preventive care for special needs. J. Am. Dent. Assoc. 2005, 136, 1141–1143.
  14. Al-Hussyeen A.A., Al-Sadhan S.A.: Oral hygiene practices and dietary habits among children with Down’s Syndrome in Riyadh, Saudi Arabia. Saudi Dent. J. 2006, 18, 141–148.
  15. Al Agili D.E., Roseman J., Pass M.A., Thornton J.B., Chavers L.S.: Access to dental care in Alabama for children with special needs. Parents’ perspective. J. Am. Dent. Assoc. 2004, 135, 490–495.