Dental and Medical Problems

Dent Med Probl
Index Copernicus (ICV 2020) – 128.41
MEiN – 70 pts
CiteScore (2021) – 2.0
JCI – 0.22
Average rejection rate (2021) – 81.35%
ISSN 1644-387X (print)
ISSN 2300-9020 (online)
Periodicity – quarterly

Download PDF

Dental and Medical Problems

2010, vol. 47, nr 1, January-March, p. 9–16

Publication type: editorial article

Language: Polish

Przygotowanie chorego leczonego przewlekle lekiem przeciwkrzepliwym i/lub antyagregacyjnym do ambulatoryjnych zabiegów stomatologicznych

Patients Treated Chronically with Anticoagulant and/or Anti-platelet Drug Before Ambulatory Dental Procedures

Krzysztof Jankowski1,, Zuzanna Rymarczyk1,, Olga Androsz-Kowalska2,

1 Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Instytutu Stomatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

2 Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Instytutu Stomatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Streszczenie

Przedstawiono postępowanie u pacjentów przewlekle leczonych lekami przeciwkrzepliwymi lub antyagregacyjnymi, przygotowywanych do planowych ambulatoryjnych zabiegów stomatologicznych. Przerwanie leczenia przeciwkrzepliwego lub antyagregacyjnego przed zabiegami stomatologicznymi nie zawsze jest konieczne, a czasami niemożliwe ze względu na istotne ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. Zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych mają chorzy z mechanicznymi zastawkami serca, po przebytym epizodzie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, z migotaniem przedsionków, szczególnie jeśli arytmii towarzyszą inne czynniki ryzyka. Zabiegi stomatologiczne są związane z różnym stopniem ryzyka krwawienia. Zarówno ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, jak i ryzyko krwawienia muszą być uwzględnione w strategii przygotowania chorego do zabiegu stomatologicznego.

Abstract

The paper presents management of chronically ill patients treated with anticoagulants or anti-platelet drugs before planned ambulatory dental procedures. Interruption of anticoagulation before dental procedures is not always necessary, and quite often it is not possible due to the risk of thromboembolic complications. There is an increased risk in patients with mechanical heart valves, with a history of venous thromboembolism episodes, those with atrial fibrillation, especially if arythmia is accompanied with other risk factors. Different dental procedures have different periprocedural bleeding risk. Before the procedure, both the risk of a thromboembolic event and the bleeding risk in the patient must be carefully evaluated.

Słowa kluczowe

leki przeciwkrzepliwe, leki antyagregacyjne, wzory postępowania przed zabiegiem stomatologicznym

Key words

anticoagulant drugs, antiplatelet drugs, dental practice patterns

References (20)

  1. Zawilska K., Jaeschke R., Tomkowski W., Mayzner-Zawadzka E., Niżankowski R., Olejek A., Pasierski T., Torbicki A., Undas A., Jawień A., Gajewski P., Znajd J., Brożek J.: Polskie wytyczne profilaktyki i leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Aktualizacja 2009. Med. Praktyczna 2009, 4 (wyd. specjalne), 57–60.
  2. Cieślik-Bielecka A., Pelc R., Cieślik T.: Zabiegi z zakresu chirurgii stomatologicznej u chorych przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Doniesienie wstępne. Kardiol. Pol. 2005, 63, 137–140
  3. Dewan K., Bishop K., Muthukrishnan A.: Management of patients on warfarin by general dental practitioners in South West Wales: continuing the audit cycle. Br. Dent. J. 2009, 206, E8 (abstract) (publikacja on-line, http:// www.nature.com/bdj/journal/v206/n4/abs/sj.bdj.2009.112.html, wejście w dniu 15.02.2010 r.).
  4. Ferrieri G.B., Castiglioni S., Carmagnola D., Cargnel M., Strohmenger L., Abati S.: Oral surgery in patients on anticoagulant treatment without therapy interruption. J. Oral Maxillofac. Surg. 2007, 65, 1149–1154.
  5. Douketis J.D., Berger P.B., Dunn AS., Amir K., Jaffer A.K., Spyropoulos A.C., Becker RC., Ansel J.: The perioperative management of antithrombotic therapy. American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines (8th ed.). Chest 2008, 133, 299–339S.
  6. Jeske A., Suchko G.D.: Lack of a scientific basis for routine discontinuation of oral anticoagulation therapy before dental treatment. J. Am. Dent. Assoc. 2003, 134, 1492–1497. Errata w: J. Am. Dent. Assoc. 2004, 135, 28.
  7. Levine M.N., Raskob G., Beyth R.J., Kearon C., Schulman S.: Haemorrhagic complications of anticoagulant treatment: the Seventh ACCP Conference on Antithrombotic and Thrombolytic Therapy. Chest 2004, 126 (Suppl. 3), 287S–310S.
  8. ACC/AHA/ESC 2006 guidelines for the management of patients with atrial fibrillation: full text. A report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines and the European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines (Writing Committee to Revise the 2001 Guidelines for the Management of Patients With Atrial Fibrillation) Developed in collaboration with the European Heart Rhythm Association and the Heart Rhythm Society. Europace 2006, 8,
  9. Guidelines for pre-operative cardiac risk assessment and perioperative cardiac management in non-cardiac surgery. The Task Force for Preoperative Cardiac Risk Assessment and Perioperative Cardiac Management in Non-cardiac Surgery of the European Society of Cardiology (ESC) and endorsed by the European Society of Anaesthesiology (ESA). Eur. Heart J. 2009 (w druku), www.escardio.org/guidelines-surveys/esc-guidelines/, wejście w dniu 21.09.2009 r.
  10. Salem D.N., O‘Gara P.T., Madias Ch., Pauker S.G.: Valvular and structural heart disease. American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines (8th ed.). Chest 2008, 133, 593S–629S.
  11. Vahanian A., Baumgartner H., Bax J., Butchart E., Dion R., Filippatos G., Flachskampf F., Hall R., Iung B., Kasprzak J., Nataf P., Tornos P., Torracca L., Wenink A.: The task force of the management of valvular heart disease of The European Society of Cardiology. Guidelines on the management of valvular heart disease. Eur. Heart J. 2007, 28, 230–268.
  12. Meurin P., Tabet J.Y., Weber H., Renaud N., Ben Driss A.: Low-molecular-weight heparin as a bridging anticoagulant early after mechanical heart valve replacement. Circulation 2006, 113, 564–569.
  13. Aframian D.J., Lalla R.V., Peterson D.E.: Management of dental patients taking common hemostasis-altering medications. Oral Surg. Med. Oral Pathol. Oral Radiol. Endod. 2007, 103 (Suppl. 45), 1–11.
  14. Hirsh J., Bauer K.A., Donati M.B., Gould M., Samama M.M., Weitz J.I.: Parenteral anticoagulants. American College of Chest Physicians evidence-based clinical practice guidelines (8th ed.). Chest 2008, 133, 141S–159S
  15. Favaloro E.J.: Clinical utility of the PFA-100. Semin. Thromb. Hemost. 2008, 34, 709–733.
  16. Garnier J., Truchot F., Quero J., Meziere X., Clipet F., Alno N., Frachon X., Delanoue O., Bader G., Lejeune S., Limbour P., Mello de G.: 218 tooth extraction in patients taking platelet aggregation inhibitors. Rev. Stomatol. Chir. Maxillofac. 2007, 108, 407–410.
  17. Napenas J.J., Hong C.H., Brennan M.T., Furney S.L., Fox P.C., Lockhart P.B.: The frequency of bleeding complications after invasive dental treatment in patients receiving single and dual antiplatelet therapy. J. Am. Dent. Assoc. 2009, 140, 690–695.
  18. Krishnan B., Shenoy N.A., Alexander M.: Exodontia and antiplatelet therapy. J. Oral Maxillofac. Surg. 2008, 66, 2063–2066.
  19. Offenbacher S., Barros S.P., Beck J.D.: Rethinking periodontal inflammation. J. Periodontol. 2008, 79, 8 (Suppl.), 1577–1584.
  20. Pengo V., Cucchini U., Denas G., Erba N., Guazzaloca G., La Rosa L., De Micheli V., Testa S., Frontoni R., Prisco D., Nante G., Iliceto S.: Standardized low-molecular-weight heparin bridging regimen in outpatients on oral anticoagulants undergoing invasive procedure or surgery. An inception cohort management study. Circulation 2009, 119, 2920–2927.